Architect voor mantelzorgwoningen in Den Haag

Een mantelzorgwoning begint voor mij niet bij een los gebouw in de tuin, maar bij de vraag hoe mensen prettig dicht bij elkaar kunnen wonen, met behoud van rust, privacy en zelfstandigheid. Hoe zorg je dat hulp en nabijheid vanzelfsprekender worden, zonder dat iedereen op elkaars lip zit? Juist dat meedenken over wonen, zorg en dagelijkse praktijk spreekt mij aan.

Een mantelzorgwoning kan een mooie oplossing zijn als je zo lang mogelijk zelfstandig wilt blijven wonen en toch dichtbij familie wilt zijn. Bijvoorbeeld als een ouder bij een kind op het terrein gaat wonen, of juist andersom. Vaak is dat een losse woning in de tuin, maar het kan ook gaan om het verbouwen van een garage of bijgebouw. Ik help om daarin de mogelijkheden inzichtelijk te maken en toe te werken naar een plan dat past bij het perceel, de mensen en de regels die in Den Haag gelden.

Wat is een mantelzorgwoning?

Een mantelzorgwoning is een zelfstandige, meestal tijdelijke woning op het eigen terrein van de mantelzorger of van degene die zorg nodig heeft. Dat kan een nieuw bijgebouw zijn, een bestaande garage die wordt verbouwd of een kant-en-klare woning die in de tuin wordt geplaatst. Het idee is dat de mantelzorger en degene die zorg nodig heeft dicht bij elkaar wonen, maar wel ieder een eigen plek hebben. Dat maakt zorg makkelijker, geeft vaak rust en kan helpen om langer zelfstandig te blijven wonen.

Zo’n woning is niet alleen praktisch. Het gaat ook over hoe mensen zich voelen in en om hun huis. Is er voldoende privacy? Werkt de indeling goed in het dagelijks gebruik? Is de route logisch en veilig? Hoe sluit de woning aan op de tuin, de hoofdwoning en de manier waarop mensen voor elkaar zorgen? Juist daar ligt voor mij de meerwaarde van een zorgvuldig ontwerp.

Wat ik als architect daarin doe

Bij een mantelzorgwoning kijk ik eerst goed naar de bestaande situatie. Hoe ziet het perceel eruit? Wat is ruimtelijk mogelijk? Waar is rust en privacy te maken? En hoe zorg je dat de woning prettig en vanzelfsprekend aanvoelt, voor nu én voor de toekomst?

We beginnen met een vrijblijvende kennismaking. In dat gesprek leer ik de bewoners, de familie en de zorgvraag kennen. Daarna breng ik de situatie in kaart en werk ik, als dat nodig is, meerdere mogelijkheden uit. Soms is een los bijgebouw de beste oplossing. Soms is het slimmer om een bestaand deel van het erf of een bestaande bebouwing te verbouwen. Ik help om die keuzes stap voor stap inzichtelijk te maken.

Daarnaast kan ik begeleiden in het contact met de gemeente en meedenken over vergunningen, regelgeving en de inzet van andere specialisten. Waar nodig werk ik samen met constructeurs, installatieadviseurs en andere partijen. Zo ontstaat een plan dat niet alleen ruimtelijk klopt, maar ook technisch en praktisch uitvoerbaar is.

Mantelzorgwoning in Den Haag: wat zijn de regels?

De gemeente Den Haag geeft aan dat u een mantelzorgwoning kunt bouwen als u mantelzorger bent en dicht bij de persoon wilt wonen voor wie u zorgt. Het gaat dan om een woning op uw eigen terrein, of op het terrein van degene voor wie u zorgt. De gemeente noemt als voorbeelden het ombouwen van een garage of het plaatsen van een bijgebouw in de tuin.

In Den Haag geldt onder meer dat de mantelzorgwoning in de gemeente Den Haag moet staan en dat u langer dan 3 maanden en meer dan 8 uur per week zorg verleent aan iemand in Den Haag. U moet dat kunnen aantonen met bijvoorbeeld een Wmo-advies, een CIZ-indicatie of een indicatie van de wijkverpleegkundige. Heeft u die documenten niet, dan verwijst de gemeente naar de dienst Vergunningen en Toezicht voor overleg.

Daarnaast moet het plan voldoen aan het Besluit bouwwerken leefomgeving en het omgevingsplan van de gemeente Den Haag. Voldoet het daar niet aan, dan is een omgevingsvergunning nodig. Ook bij bouwen in beschermd stadsgezicht of bij een monumentaal pand kan een vergunning nodig zijn. MantelzorgNL benadrukt daarbij dat de regels sinds 2024 per gemeente kunnen verschillen, en dat het dus belangrijk is om altijd naar de plaatselijke situatie te kijken.

De gemeente Den Haag noemt ook een belangrijk aandachtspunt: stopt de mantelzorgsituatie, bijvoorbeeld door verhuizing of overlijden, dan mag de mantelzorgwoning niet meer gebruikt worden om in te wonen. De woning hoeft niet per se te worden afgebroken, maar u moet dan wel contact opnemen met de gemeente om te bespreken wat mogelijk is.

Juist dan is goed ontwerpen belangrijk

Een mantelzorgwoning moet natuurlijk voldoen aan regels, maar voor mij gaat het net zo goed over kwaliteit van wonen. Juist omdat het vaak om een ingrijpende levensfase gaat, is het belangrijk dat een woning prettig, veilig en logisch voelt. Licht, zicht, privacy, toegankelijkheid en een goede relatie met de hoofdwoning maken daarin veel verschil.

Ook verduurzaming is vaak slim om meteen mee te nemen. Als je toch gaat bouwen of verbouwen, is dat vaak een goed moment om te kijken naar isolatie, ventilatie, energiezuinige installaties en materialen die lang meegaan. Zo wordt een mantelzorgwoning niet alleen een praktische oplossing voor nu, maar ook een toekomstbestendige toevoeging aan het perceel.

Dat sluit ook aan bij de bredere richting van Den Haag. In de Woonzorgvisie 2040 schrijft de gemeente dat er meer geschikte woningen nodig zijn voor ouderen en mensen die zorg aan huis of dichtbij huis nodig hebben, zodat mensen langer zelfstandig kunnen wonen met de juiste ondersteuning. Mantelzorgwoningen kunnen daar op kleine schaal een heel waardevolle bijdrage aan leveren.

Praktijkvoorbeeld: nieuwbouw woon-zorgcomplex 7e Bastion

Een voorbeeld van een zorgopgave in mijn werk is het woon-zorgcomplex 7e Bastion. Hoewel dit geen mantelzorgwoning in een tuin is, laat het wel zien waar mijn interesse ligt: ontwerpen voor mensen die zorg nodig hebben, met aandacht voor zelfstandigheid, dagelijks gebruik, ontmoeting en een prettige woonomgeving. Juist die combinatie van zorg, wonen en ruimtelijke kwaliteit neem ik ook mee in kleinere opgaven, zoals een mantelzorgwoning op eigen terrein.

Meer over nieuwbouw woon-zorgcomplex 7e Bastion

Een goed plan begint met goed kijken

Een mantelzorgwoning kan veel betekenen. Voor een ouder die dichtbij kinderen wil wonen. Voor een gezin dat zorg beter wil combineren met het dagelijks leven. Of voor families die zelfstandigheid en nabijheid met elkaar willen verbinden. Maar iedere situatie is anders. Daarom begin ik graag met goed kijken naar het perceel, het bestaande gebouw, de zorgvraag en de mensen om wie het gaat.

Denk je na over een mantelzorgwoning in Den Haag? Wil je onderzoeken wat er mogelijk is op jouw erf of perceel? Dan maak ik graag vrijblijvend kennis met je. In een eerste gesprek bekijken we samen wat past bij jouw situatie en welke stappen nodig zijn om te komen tot een zorgvuldig en passend ontwerp.